کیست تخمدان

کیست تخمدان

کیست تخمدان یکی از بیماری های شایع در میان زنان و دختران می باشد . که در صورت عدم درمان به موقع ، ممکن است برای بیمار خطر آفرین باشد. دکتر زهرا سیفی ، جراح و متخصص زنان غرب تهران ، زایمان و نازایی برای آگاهی هرچه بیشتر خانم ها از این مشکل و شناخت آن به تشریح کيست تخمدان و نحوه درمان آن می پردازد.

کيست تخمدان چیست ؟

کيست تخمدان در اثر ایجاد یک یا چند کیست غیر طبیعی در تخمدان ها ایجاد می شود . کیست ها ، کیسه های کوچک حاوی مایع هستند که درون تخمدان ها یا روی آن ها رشد می نمایند . کیست تخمدان ممکن است انواع مختلفی داشته باشد که شایع ترین نوع آن ، کیست فولیکولی است که از فولیکول های تولید کننده تخمک ایجاد می شود. کيست تخمدان از بیماری هایی است که همه خانم ها در مقطعی از زندگی خود به آن دچار می شوند.

انواع کيست تخمدان

1ـ کیست فولیکولار : کیست فولیکولار شایع ترین نوع کيست تخمدان در خانم ها می باشد که در نتیجه رشد یک فیلیکول تولید کننده تخمک ایجاد می شود. تخمک درون یک کیسه پر از مایع است که به این کیسه فولیکول گفته می شود. زمانی که این فولیکول ها در طی چرخه های پریود رشد بیش از حد داشته و برای آزاد سازی تخمک باز نشوند ، کیست های فولیکولار را ایجاد می نماید.کیست تخمدان

2ـ کیست‌های هموراژیک یا اندومتریوئید : این نوع از کیست ها معمولا به دلیل نشت عروق خونی کوچک به دورن کیسه تخمک ایجاد می شوند.

3ـ کیست‌های درموئید : گاهی ممکن است که برای تشکیل بافت های دیگر بدن مانند مو یا دندان ، در بافت تخمدان ها رشد غیر طبیعی داشته باشیم که در این حالت در تخمدان ها کیست مشاهده می شود که به آنها کیست درموئید گفته می شود.

4ـ کیست‌های پلی کیستیک (PCO): گاهی ممکن است که از چند تخمک چند کیست کوچک ایحاد شود و با ادامه این کار تعداد زیادی کیست کوچک در تخمدان ها ایجاد می شود که این بیماری معمولا با نام سندروم تخمدان پلی کیستیک شناخته می شود. این کیست ها معمولا خوش خیم بوده ولی دمان آن بستگی به شرایط بیمار دارد .

5ـ کیست فونکسیونل : نوع دیگری از کيست تخمدان وجود دارد که در مرحله دوم سیکل ماهانه که دوره لوتیئنی نامیده می‌شود ایجاد می شود. این کیست ها که معمولا خطری برای بیمار ندارند ، کیست فونکسیونل نامیده می شوند.

علت ایجاد کيست تخمدان

ممکن است که عوامل بسیار زیادی باعث ایجاد کيست تخمدان شود که از جمله آن ها می توان به اختلال عملکرد تخمدان ها ، چاقی ، عدم تخمک گذاری ، علل مادرزادی ، داروهای محرک بارداری و هورمون پرولاکتیناشاره نمود. معمولا در 80 تا 85 درصد موارد ، کیست های تخمدان خوش خیم بوده و در سنین زیر 45 سال تنها 6% از این کیست ها ممکن است که سرطانی شوند.

علائم کيست تخمدان

با توجه به نوع کیست ایجاد شده در تخمدان ، ممکن است که بیمار علائم مختلفی مانند دردهای شدید شکمی و لگنی ، دردهای ناگهانی در اثر پارگی کیست یا پیج خوردن توده ، اتساعات شکمی ، اختلالات قاعدگی ، تهوع و استفراغ ، تغییرات نبض ، درد به هنگام رابطه جنسی ، احساس ضعف كه ممكن است به علت خون‌ریزی داخلی باشد و تکرر ادرار بر اثر فشار کیست‌ها بر مثانه یا درد پهلو به دلیل وارد شدن فشار بر کلیه اشاره نمود.

البته در موارد زیادی ، کيست تخمدان علامت خاصی نداشته و بیمار حتی متوجه وجود آن ها در بدن نخواهد شد مگر اینکه کیست از نظر هرمونی فعال بوده و علائمی مانند نداشتن تعادلات هورمونی را به صورت خونریزی غیرطبیعی از خود نشان دهد. در کیست های آندومتریوز ممکن است که بیمار علائمی مانند اختلال قاعدگی ، درد زیر شکم ، درد شدید هنگام نزدیکی و قاعدگی ، درد در زمان اجابت مزاج و لکه بینی ظاهر می‌شود . درشرایطی هم ، ناباروری تنها علامت کيست تخمدان می باشد.

تشخیص کيست تخمدان

از آن جایی که در بیشتر موارد کيست تخمدان علامت خاصی ندارد ، در صورتی که حین معاینات لگنی پزشک مشکوک به وجود کيست تخمدان در بیمار شود ، تست های دقیق تری برای تشخیص این مشکل تجویز می نماید . معمولا پزشک برای روش درمان خود ، به سایز کیست و محتوای داخل آن توجه می نمایند. در اغلب بیماران ، کیست هایی که داخل آن ها مایع وجود دارد ، سرطانی نیستند ولی کیست هایی که درون آن ها مواد جامد یا مخلوطی از جامد و مایع وجود داشته باشد ، پزشک برای تشخیص سرطانی بودن یا نبودن این کیست ها ، سونوگرافی تجویز می نماید . گاهی نیز پزشک مجبور است برای تشخیص خود از اسکن  CAT یا MRI استفاده نماید.

کیست تخمدان

پیشگیری از کيست تخمدان

تجربه نشان داده است ، که به غیر از درمان های دارویی ، روش پیشگیری خاصی برای جلوگیری از ایجاد كیست تخمدان وجود ندارد ولی مشاهده شده است که افرادی که قرص های ضد بارداری مصرف می نمایند ، کمتر از سایر خانم ها دچار کيست تخمدان می شوند. در دوران بارداری و شیردهی نیز ، به دلیل کاهش فعالیت تخمدان ها ، کیست های تخمدان کمتری مشاهده می شود و حتی در صورت وجود کیست نیز در این دوران بهبودی مشاهده می شود. بهترین مورد برای پیشگیری از ایجاد کيست تخمدان مراجعه سالانه و مرتب به یک پزشک زنان و تحت نظر بودن است.

درمان کیست تخمدان

معمولا روش های درمانی برای بیماری کيست تخمدان ، دربیماران مختلف بسته به شرایط بیمار مانند سن ، شرایط جسمی بیمار ، علائم بیماری ، مشخصات سونوگرافی و آزمایش های خون متفاوت است.

1ـ درمان دارویی : از آنجایی که بیشترین درصد کیست ها فیزیولوژیک هستند ، با درمان های دارویی قابل درمان می باشند . حتی در صورتی که بیمار هیچگونه دارویی مصرف نکند انتظار می رود که کیست بعد از گذشت 2 ماه کوچک تر شود ولی در صورتی که بعد از این مدت سایز کیست تغییر نکند یا رشد آن بیشتر شود ، باید به دنبال دلیل ایجاد کیست و راه اصلی درمان آن بود.

2ـ جراحی برداشت کيست تخمدان : گاهی ممکن است که درمان دارویی برای درمان کيست تخمدان جوابگو نباشد که در این صورت پزشک از روش جراحی برای برداشتن کیست استفاده می نماید . ممکن است که این جراحی به روش جراحی باز یا لاپاراسکوپی انجام گیرد که متناسب با شرایط بیمار نحوه انجام جراحی انتخاب می شود.

 

guest
0 دیدگاه ها
بازخورد درون خطی
دیدن همه سوالات